home / Boeddhisme / De vijf Skanda's
De vijf Skanda's
In het tweede inzicht van het drievoudig weten ziet Boeddha hoe de mens uit onwetendheid het ongrijpbare bestaan als realiteit vastgrijpt. Dit is de oorzaak van alle lijden.
Onze realiteit, oftewel dit bestaan heeft twee eigenschappen. De eerste is dat de realiteit constant verandert, in beweging is. De tweede eigenschap is dat deze realiteit is samengesteld uit 5 elementen die op een gegeven moment weer uiteen vallen.
Deze 5 elementen worden in het Boeddhisme Skanda's genoemd. Letterlijk: partij of massa.
De vijf Skanda's
Geïnterpreteerd
Een verzameling onderdelen die samen een karakteristiek lichaam of voorwerp vormen.
Een auto is samengesteld uit een verzameling wielen, een frame, een motor, stoelen, carrosserie, enz., afzonderlijk, of los van elkaar is het een verzameling onderdelen.
Technisch gezien vormen deze 5 basis elementen een wezen of entiteit.
In persoonlijke zin liggen de vijf Skanda's ten grondslag aan de verschijning van elke (levens)vorm. Samen vormen zij een persoonlijkheid in de sfeer van het 'Samsara' (doorgaand).
De 5 Skanda's zijn ongeacht de actieve of potentiële staat, de voorwaarde voor elke levensvorm. In mineralen is latent bewustzijn aanwezig, en daarmee latent de Skanda's. In de mens zijn al de 5 elementen actief. Deze elementen staan binnen het Boeddhisme bekend als:
Rupa: Vorm. Elke vorm is beperkt.
Vedana: Zintuig. Contact en respons.
Sanna: Gewaarwording. Het opmerken en het aanpassen van gevoel (instinkt)
Sankhara: Leren. De verstandelijke indruk, die voortkomt uit Vedana en Sanna de elementen voor bewustzijn.
Vinnana: Bewustzijn. De relatie tussen Subject en Object. De geest als schepper van de persoonlijkheid.
Dit zijn alle elementen, in de zin van materie, die kenmerkend voor het bestaan. Al deze elementen zijn vertegenwoordigd of worden we gewaar door onze zintuigen.
In veel sutra’s (Boeddhistische geschriften) wordt getracht duidelijk te maken dat onze zintuigen illusies creëren dat tezamen een ego vormt. Links een Hindoeïstische afbeelding waarin alle Skanda's symbolisch afgebeeld worden.
In de Boeddhistische sutra’s worden de Skanda's van veel kanten belicht om de werkelijk bedoeling van de Skanda's deelachtig te worden.
De Sandokai sutra