home / Boeddhisme / De vier edele waarheden (pagina 1 van 2)
De vier edele waarheden
1. Dukkha: Leven bestaat uit lijden
2. Tanha: De wens om te leven is de oorzaak van ons lijden
3. Nirodha: Deze wens opheffen doet het lijden verdwijnen.
4. Arya-magga: Het achtvoudige pad leidt naar de opheffing ervan.
1. Dukkha
Leven bestaat uit lijden, zoals de zee uit water bestaat, zo bestaat leven uit lijden.
Het kenmerk van leven is dualiteit: dag en nacht, hoog en laag, zwart en wit, plezier en verdriet.
De mens heeft altijd een voorkeur voor: gezondheid in plaats van ziekte, geluk in plaats van ongeluk, enz. En omdat we geen zeggenschap in deze voorkeuren hebben lijden we als we ze ontberen.
2. Tanha
Het niet accepteren van de dood en de wens om altijd maar door te willen leven is de bron van alle lijden, zolang die wens gecombineerd wordt met het standpunt dat we een onafhankelijk wezen zijn, dat we het middelpunt zijn waar de wereld om draait, en dat de wereld er is om gebruikt te worden ten behoeve van onszelf. Als wezen, dat zich los denkt van al het andere, ben je ook bang voor de dood en die is de moeder van alle andere angsten en vormen van lijden.
Op een oppervlakkiger niveau is Tanha de gewoonte achter alle eigen wensen aan te jagen en vooral dat het nooit genoeg is.
De eeuwige angst voor de dood is de lijdenssmet op ons leven. In elk Zenklooster wordt na de avondmeditatie als laatste sutra de Han-Sutra gereciteerd.
Iedereen die het pad beoefent, luister; Geboorte en dood zijn de enige zaken die van belang zijn.
Niets is eeuwigdurend. Tijd verdwijnt als sneeuw voor de zon.
Word wakker, wijd je aan je training en verspil je tijd niet.
Nog duidelijker word dit verwoord in de Vuurpreek van Boeddha.
De Vuurpreek
O monniken alle verschijningsvormen staan in brand. Het oog staat in brand door de verschijningsvormen die het ontvangt. Het bewustzijn wat het oog veroorzaakt en de sensatie die het oog overbrengt, plezierig, onplezierig, welke indruk dan ook, de oorzaak hiervan is onze hartstocht voor het zien. (kijken)
Wat is de bron van dit vuur? Het voedt zich met onze passie voor hartstocht. Hartstocht voor brandende haat en verdwazende genegenheid. Geboorte, ouderdom, dood, leed, geweeklaag, ellende, verdriet, en wanhoop, zijn allemaal uitingen van het vuur wat via onze ogen binnen komt.
Op de zelfde manier staat ons oor in vuur en vlam door de passie voor geluid. De neus staat in vuur en vlam door de passie voor geur. De tong staat in brand door de passie voor smaak. Het hele lichaam brand van hartstocht. En erger de geest staat in vuur en vlam: door brandende ideeën, vurig bewustzijn, verzengende indrukken en smeulende sensaties. En nogmaals, zeg ik je: hartstocht voor, geboorte, ouderdom, dood, leed, geweeklaag, ellende, verdriet, en wanhoop zijn er de oorzaak van dat je opbrandt.
Wat er aan te doen is? O monnik als je wijs bent ontwikkel dan een weerzin voor het oog, zijn vormen, het bewustzijn wat het oog veroorzaakt, zijn indrukken en gewaarwordingen, ongeacht of ze plezierig, onplezierig of van wat voor aard dan ook zijn. Als je wijs bent ontwikkel dan een aversie voor het oor en zijn geluiden, de neus en zijn geuren, de tong en zijn smaken, het lichaam en zijn gevoelens, de geest en alles wat daarin voorbij trekt.
Als je zo’n weerzin ontwikkelt, dan bevrijd je jezelf van hartstocht. Bevrijd jezelf van hartstocht en je zal vrij worden. 
volgende pagina