home / Boeddhisme / Soto-Zenboeddhisme (pagina 1 van 2)
Het Soto-Zenboeddhisme
Soto-Zen maakt gebruik van een themaloze of onderwerploze meditatie techniek. Er wordt uitgegaan van stille beschouwing of belichting (Shikantaza).
De grondlegger van de Soto-Zen is Kigen Dogen, die leefde van 1200 tot 1253.
Kigen Dogen Zenji 1200-1253
Hij was van adellijke afkomst, zijn beide ouders verloor hij op jonge leeftijd wat spirituele gevoelens bij hem opriep. Op dertien jarige leeftijd werd hij tot monnik van het Tendai Boeddhisme gewijd. Hij begon, zoals toen gebruikelijk, met de studie van het esoterische Boeddhisme, maar kreeg twijfels omtrent de leer dat de mens van nature Boeddha is.
Hij vroeg zich namelijk af: “Als de mens al van oorsprong Boeddha is, waarom zoekt hij dan verlichting en oefent hij zich spiritueel? En waarom hebben in het verleden alle Boeddha’s van de drie tijdsdimensies zich spiritueel geoefend?”
Ontevreden over decadentie van het Tendai Boeddhisme gaat hij in de leer bij Eisai, de oprichter van het Rinzai-Zenboeddhisme. Dogen was diep onder de indruk van Eisai, maar helaas overleed Eisai binnen afzienbare tijd. De 14 jarige Dogen zwerft daarna drie jaar rond om vervolgen terug te keren naar het klooster van Eisai om onder zijn opvolger Myozen verder te studeren.
Rond zijn 23e jaar stuurt Myozen hem naar China om daar verder te gaan studeren. De eerste die hij daar ontmoette was een oude keuken-monnik van de Ash_ka_zan-tempel.
Toen Dogen hem vroeg waarom hij op zijn leeftijd nog de maaltijden bereidde, antwoordde de kok hem dat ook koken een spirituele oefening op het Boeddhistische pad is. Ondanks dat Dogen niet in de leer ging in de Ash_ka_zan-tempel, nam hij de les van de kok ter harte.
Getuige het boek wat hij later schreef: 'Tenzo Kyokun' (aanwijzingen voor de kok).
In 1227 keerde Dogen Zenji terug naar Japan, waar hij van van tempel naar tempel trok. Hij onderrichtte de mensen dat 'de waarachtige leer zoals die door de Boeddha is doorgegeven, uitsluitend uit zazen-meditatie bestaat'. Het concept van stille belichting diepte hij uit tot wat nu bekend staat als 'Shikantaza'. Niets anders dan zazen-meditatie. Zazen heeft geen enkel doel en is ook geen spirituele oefening om Boeddha te worden of verlichting te bereiken. In deze leer is zazen op zichzelf de weg van de Boeddha en de spirituele oefening. Bovendien is het de houding van Boeddha en de houding van de geredde. Dat wordt uitgedrukt in de woorden 'Shikantaza' (slechts zitten), wat de Zenleer van Dogen Zenji kenmerkt.
Een ander kenmerk van de leer van Dogen is dat hij niet simpelweg de gebruiken van de Soto-sekte uit China heeft overgenomen, maar dat hij daar de authentieke leer gevonden heeft, zoals die generaties op generatie is overgeleverd sinds Sakyamuni Butsu (Boeddha). Er wordt ook wel gezegd dat hij zich tot doel had gesteld terug te keren naar de oorspronkelijke Zen, namelijk de Zen van hakyamuni uit India in plaats van de Chinese Zen. De Chinese Zen ging weliswaar uit van het basisprincipe dat 'zen overeenstemt met alle wetten en waarheden van de kosmos', maar was in vijf sekten verdeeld. Het onderricht van Dogen was gebaseerd op de universele verlichting, net zoals die van Sakyamuni Butsu. 
volgende pagina